۞ امام علی (ع) می فرماید:
هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » مقاله
  • شناسه : 55299
  • ۰۸ دی ۱۴۰۰ - ۱۴:۰۹
  • 18 بازدید
  • ارسال توسط :
محله محوری و مدیریت شهری
محله محوری و مدیریت شهری

محله محوری و مدیریت شهری

نقش مدیریت محله محور در طول تاریخ شهرنشینی ایران و کمکی که می‌تواند به مدیریت در سطح کلان نماید شاید از نظرها مغفول مانده باشد، اما نگاهی گذرا به تاریخ شهرنشینی در سطح شهرهایی که سابقه مدیریت شهری و طراحی شهری بیشتری دارند گویای این مطلب است که در بسیاری از موارد این محلات بودند […]

نقش مدیریت محله محور در طول تاریخ شهرنشینی ایران و کمکی که می‌تواند به مدیریت در سطح کلان نماید شاید از نظرها مغفول مانده باشد، اما نگاهی گذرا به تاریخ شهرنشینی در سطح شهرهایی که سابقه مدیریت شهری و طراحی شهری بیشتری دارند گویای این مطلب است که در بسیاری از موارد این محلات بودند که می‌توانستند به صورت خود محور رافع مشکلات ساکنین خود بوده و از طرفی دیگر نقش مؤثری در مدیریت کلان در سطح شهر را بازی کنند و              چنین شاخصه‌ای است که می‌تواند با اجرای طرح‌های موضوعی و موضعی برای حفظ هویت محلات شهر مؤثر باشد.

بی شک نمی‌توان مشکلات شهرها را با ۵ نفر، ۹ نفر، ۱۳ نفر و …… عضو شورای شهر شناسایی و حل کرد و احیای مدیریت محلات تحت هر عنوان و به خصوص عنوان مصطلح امروزی یعنی شورایاران که امین مردم محلات و مناطق هستند راهگشای حل مشکلات خواهد بود. رسالت و هدف از راه اندازی چنین تشکل و نهادی در شهرها نوعی حلقه واسط یا به عبارتی احیای حلقه مفقوده‌ای میان ساکنین و اجتماعات محلی و نهادهای مردمی و خرد با نهادها و سازمان‌های دولتی است. لذا بازشناسی معنا و مفهوم و فلسفه و ضرورت این نهاد ( شورایاری) و یافتن علل اصلی نقصان کارکردی آن و ارائه راهکارهای کلی جهت رفع این چالش امری ضروری است .

رشد فزاینده ابعاد شهرنشینی و شکل‌گیری مقیاس‌های جدید از رشد شهری در طی چند دهه اخیر موجب شده است که مدیریت شهری معاصر با چالش‌های جدیدی روبرو شود.  بطوریکه محققان را بر آن داشته که پروژه‌های زیادی را در دو دهه اخیر با محوریت مدیریت و برنامه‌ریزی شهری از خردترین واحد یعنی محله در شهر آغاز نمایند

مفهوم برنامه‌ریزی از پایین به بالا و به عبارتی از محله به سطوح کلان شهری به عنوان محله مبنا یا محله محور و واگذاری بخشی از مسئولیت‌های شهری به مدیریت محله تغییراتی را در فضای زیست محله ایجاد می‌کند و زمینه مناسبی را برای بهبود فضای اجتماعی و فرهنگی محله فراهم می‌نماید. فرایند محله محوری و برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی از سوی نهادهای محله‌ای (شورایاران) از یک سو مسئولیت پذیری محله‌ای را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر ساکنین محله را نسبت به مسائل محله‌ای به خصوص مسائل اجتماعی و فرهنگی حساس‌تر از گذشته می‌کند، چرا که نقش آنها در شناسایی و رفع این مسائل بیشتر و مؤثر شده است.

در جامعه امروز شهری برای دستیابی به توسعه پایدار ؛ محلات بعنوان بنیادی ترین عناصر شهری و حلقه واسط بین مدیریت شهری و شهروندان است. از گذشته‌های دور محله‌های شهری در شکل دهی و سازماندهی امور شهری جایگاه ویژه داشتند. هر محله با ارائه خدمات روزمره مورد نیاز خود و با ایجاد نمادهای محله‌ای و ویژگی‌های خاص موجب می‌شود ساکنان آن نوعی احساس تعلق و نوعی هویت داشته باشند تا جایی که هر شهروند با نام محله‌ای که در آن می‌زیسته شناخته می‌شد.

از این رو مدیریت محله محور(شورایاران) می‌توانند بازوی توانای شورای شهر و مجموعه مدیریت شهری برای حل معضلات محلی باشد در واقع این نوع مدیریت در حکم حلقه واسط مردم و منتخبین آنها در شورا‌ قرار دارند. اصولاً فلسفه وجود شورایاران  فراهم کردن بستر مشارکت و مداخله مردم در روند تصمیم سازی و تصمیم گیری‌هاست. ساختار مدیریت شهری نیز برای انجام وظایف خود نیاز به بازوهای گسترده و قوی در سطح شهر دارد و مدیران محلات و شورایاران می‌توانند در این مورد مدیریت شهری را کمک کنند.

از این رو برای شناخت کمبودها و نارسایی‌ها، بستر و بازویی مناسب تر و بهتر از شورایاران و مدیران محلی وجود ندارد، زیرا به دلیل ارتباط تنگاتنگ و نزدیک به مردم محله و اشراف آنها بر مسائل و مشکلات می‌توانند با بررسی نیازهای موجود بهترین پیشنهادها و راه‌حل‌ها را جهت برنامه‌ریزی و رفع مشکلات به شورای شهر و مدیریت شهری منتقل کنند.

از شاخصه های برنامه‌ریزی محله محور توجه به سرمایه‌های اجتماعی و انسانی است و برای شکل گیری و انباشت این سرمایه‌ها نیازمند یک ساختارمحله گرا در مدیریت و برنامه‌ریزی شهری است. تمرکز زدایی و واگذاری امور به سطوح محلی و خرد و حرکت به سمت یک نظام خودگردان برنامه‌ریزی و مدیریت محله‌ای از دیگر مشخصه‌های عمده در رویکرد برنامه‌ریزی محله محور است.

رویکرد برنامه‌ریزی محله محور در مدیریت شهری (شورایاران) در صورتی قابل تحقق خواهد بود که نگرش برنامه‌ریزی از پایین به بالا مورد نظر قرار گیرد و پذیرش این مطلب که محله محوری نمی تواند در ساختار وماهیت فعلی شهرداریها  که نگاهی کاملاً دیوان سالارانه، آمرانه و از بالا به پایین دارد خیلی موفق باشد و نیازمند تغییر و تحول در دیدگاه سازمان، ساختار و تشکیلات شهرداری‌ها و متولیان مدیریت شهری برای اتخاذ الگوی مناسب مدیریت محلی است.

 

نویسنده : علی اصغر مونسان – کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری و مدرس دانشگاه

 

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*